Ад конкурсаў да прызнання. Як у Беларусі фарміруюць новую плеяду маладых пісьменнікаў
04/06/2026
Асноўная задача I Форуму маладых літаратараў Беларусі - дапамагчы аўтарам развіць сваю творчасць і не згубіцца пасля розных конкурсаў. Такім меркаваннем падзяліўся намеснік міністра інфармацыі Дзяніс Езерскі перад адкрыццём форуму ў Доме літаратараў, перадае карэспандэнт БЕЛТА.
Як расказаў Дзяніс Езерскі, ідэя правесці такі форум узнікла не спантанна. "У апошнія гады мы бачылі, што даволі шмат моладзі захапляецца творчасцю і вельмі актыўна праяўляе сябе ў розных конкурсах, якія арганізоўваюцца грамадскімі аб'яднаннямі і арганізацыямі, філалагічным факультэтамі нашых універсітэтаў. Але часта мы па выніках конкурсаў губляем гэтыя таленты. Асноўная задача - не ўпускаць іх, каб яны заставаліся ў пуле і прадаўжалі займацца гэтай цудоўнай справай. Па тых выданнях часопіса "Маладосць", якія выпускаюцца ўжо шмат гадоў "Мастацкай літаратурай", мы бачым, што хлопцы і дзяўчаты, якія ўзялі ў рукі пяро, на самай справе падыходзяць да гэтага вельмі адказна", - адзначыў ён. Паводле слоў Дзяніса Езерскага, на форуме маладыя пісьменнікі змогуць папрацаваць на пляцоўках па розных напрамках: проза, паэзія, крытыка, а таксама паразмаўляць з прафесіяналамі, членамі Саюза пісьменнікаў Беларусі, якія паглядзелі ўжо работы маладых аўтараў і дадуць ім зваротную сувязь. Гэта крытыка або, наадварот, пахвала дапаможа ім настроіцца і прадаўжаць ствараць далей.
"Таксама сёння мы сустрэнемся на пляцоўцы Беларускага дзяржаўнага маладзёжнага тэатра і ўбачым першую пастаноўку маладога аўтара ў ім. Я думаю, што гэта таксама дасць магчымасць натхніць пісьменнікаў. І вось такімі маленькімі крокамі мы падштурхнём аўтараў да таго, каб яны ўспрымалі гэту работу сур'ёзна", - растлумачыў Дзяніс Езерскі. "Мы хочам, каб яны былі медыйнымі і вядомымі, - дадаў ён. - Хочам выявіць сярод іх лідараў, у тым ліку ў маладзёжным асяроддзі. У нас выдатная моладзь і, самае галоўнае, ёсць магчымасці рухацца наперад. Сёння дзяржавай створаны ўсе ўмовы для таго, каб яны не проста праяўлялі сваю творчасць, але і развівалі яе".
Так, з бягучага года будуць актыўна выпускацца творы маладых пісьменнікаў, якія сталі пераможцамі розных літаратурных конкурсаў. У 2026 годзе плануецца выдаць 79 такіх кніг, і з кожным годам іх аб'ём будзе ўзрастаць. На форуме маладым пісьменнікам таксама раскажуць, як зрабіць першы крок і прапанаваць свае творы выдавецтвам, як аформіць гэту работу і як рэагаваць на адмову, якія формы дагавора трэба заключаць, калі выдавецтва прыняло тваю творчасць, як працаваць з аўтарскім правам. "Мы будзем знаёміць аўтараў з гэтымі рэчамі і тым самым дапаможам штогод фарміраваць пул маладых пісьменнікаў, якія стануць прадаўжэннем класнай, папулярнай беларускай пісьменніцкай супольнасці", - заўважыў Дзяніс Езерскі.
На яго думку, сёння на наш рынак прыходзіць вялікая колькасць літаратуры з-за мяжы. Прычым не толькі з Расіі, але і з іншых краін. Пры гэтым беларуская моладзь актыўна дзеліцца сваёй творчасцю ў інтэрнэце на розных форумах і пляцоўках.
"Хочацца, каб аўтары найперш адлюстроўвалі наш парадак дня, пісалі пра Беларусь і нашых людзей, каб іх кнігі з'яўляліся не толькі ў інтэрнэце, але і на паліцах у беларускіх магазінах, бібліятэках, каб на іх творчасці будавалася работа педагогаў беларускай мовы і літаратуры. Такая тэма не можа заставацца без увагі дзяржавы, таму будзем за гэтым вельмі пільна сачыць і рабіць усё для таго, каб беларуская літаратура і далей развівалася", - запэўніў намеснік міністра інфармацыі. Паліна Дваранская пачала пісаць вершы яшчэ ў восьмым класе і пазней прыняла ўдзел у рэспубліканскім літаратурным конкурсе "БрамаМар". Цяпер яна вучыцца на другім курсе філфака БДУ і шмат публікуецца. У яе ўжо выйшла кніга "Ардашынская рэфлексія", у якой у вершах захавана памяць пра яе родную вёску Ардашы Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.
"Работа над кнігай - гэта вельмі цікава. Вядома, калі б мне сёння сказалі пісаць вершы на тэмы, якія прадстаўлены ў кнізе, я напісала б іх па-іншаму. Але з любым вершам можна працаваць бясконца. Галоўнае, што гэта работа для мяне не з'яўляецца цяжарам, наадварот, яна прыносіць задавальненне. Далей буду думаць над канцэптам новай кнігі і прадаўжаць працаваць над замалёўкамі пра сваю маленькую радзіму. У асноўным раблю ўпор на ўспаміны суседзяў і сям'і, паколькі хачу, каб гэта памяць прадаўжала жыць", - растлумачыла Паліна Дваранская.
Аляксандра Жалязнова таксама пачала пісаць яшчэ ў школе. Яна атрымала адукацыю перакладчыка, але ніколі не пакідала літаратуру. "Мая кніга вершаў "Я выбіраю шчасце" выйдзе, напэўна, у пачатку наступнага года. Моладзь сёння цікавяць вечныя тэмы: каханне і асабістыя адносіны, любоў да радзімы, патрыятызм і памяць пра подзвіг продкаў", - адзначыла яна.-0-